Eitthvað svo innilega sammála.....

Styrmir segir allt sem segja þarf......ég er svo innilega sammála....
mbl.is Styrmir: Forsetaembættið úrelt fyrirbæri
Tilkynna um óviðeigandi tengingu við frétt

Jón Steinar og sérálitin

Það væri nógu fróðlegt að vita hvort Jón Steinar gefur sérálit í sérhverjum dómi sem hann á aðild að......mér finnst ég lesa þetta aftur og aftur......og oftast eru sérálit hans til að styrkja málfutning manna sem eru ásakaðir um ofbeldi gegn börnum og konum.
mbl.is Dóttirin gefur ekki skýrslu aftur
Tilkynna um óviðeigandi tengingu við frétt

klám=valdatæki?

Það þarf ekki að lesa sér lengi til um kynferðislegt ofbeldi til að sjá að það snýst ekki um kynlíf heldur vald yfir annarri manneskju. Oftast framið af einstaklingi sem býr yfir duldum eða óduldum efasemdum um eigið ágæti, styrk eða virðingu. Notar hann þá ofbeldið til að efla hugmyndir sínar um eigið vald eða yfirburði yfir öðru fólki. Það skiptir ofbeldismanninn þá litlu hvort sá sem hann beitir ofbeldi er aðeins barn (eða jafnvel dýr) sem ekki getur barist á móti líkamlegum (eða andlegum) yfirburðum hans. Hluti fullnægjunnar sem ofbeldismaðurinn finnur til við ofbeldisverkið er ekki bara kynferðisleg, heldur líka fullnæging hugmynda um eigin yfirburði.

Að mínu mati er hluti skýringarinnar á klámvæðingu síðustu áratuga angi af þessari valdastaðfestingu aðila sem finna að vald þeirra þverr í samfélagi sem stefnir hægt og bítandi að jafnræði kynjanna. Aðila sem eru ekki sáttir við þennan tilflutning á valdi, eru ekki sáttir við að kyn þeirra veitir þeim ekki lengur ákveðin forréttindi.

Þetta undanskilur auðvitað strax stóran hluta karlmanna sem eru bara sáttir við jafnréttissjónarmiðin og vinna að þeim með konum. Karla með heilbrigt sjálfstraust og sjálfsmynd. En hin ómeðvitaða innræting er þeim jafn varasöm og hverjum öðrum, körlum eða konum. Það er hún sem við þurfum að koma auga á, í myndmáli, orðræðu, hegðun, viðhorfi - reyna að skilja hana og skilgreina.

En hluti karlmanna er ekki sáttur við jafnréttissjónarmiðin, vinna gegn konum og beita þær valdi. Sérstaklega í löndum þar sem konur hafa ekki notið mikilla réttinda fram að þessu en eru að sækja í sig veðrið, þar er misnotkun á konum, mansal og ofbeldi gagnvart börnum oft geigvænlegra en víðast annars staðar.

En einnig í hinum svokölluðu vestrænu ríkjum finnst manni vera auking á ofbeldi gagnvart konum og börnum, nema að fréttir gefi ýkta mynd. Nefna má sem dæmi að nauðgunum á stúlkum í Oslóborg hefur fjölgað gífurlega á síðustu árum. Þau eru oftast framin af innflytjendum eða sonum innflytjenda (lægst setta þjóðfélagshópnum má áætla), oft atvinnulausir ungir menn með stutta skólagöngu, á bótum, í flóttamannaferli eða einhverju slíku. Sem sagt, ungir menn sem finna til valdaleysis og óvirðingar samfélagsins.

En þetta er ekki algilt og ofbeldismenn geta komið úr öllum lögum þjóðfélagsins, verið vel menntaðir, fjölskyldumenn og fyrirmyndir ungmenna, eins og nýlegt dæmi um Amagermanden illræmda í Danmörku sannar.

En hvað með klámið? Klámið er ein myndbirting valds karla yfir konum. Það sýnir konuna oftast í hlutverki hins undirgefna aðila (dómínan með svipuna er ekki algeng mynd þó hún þekkist). En það er áhyggjuefni að klámefnið sem framleitt er verður sífellt ofbeldisfyllra, t.d. er hægt að sjá nokkuð mikið af efni þar sem fleiri en einn karlmaður beitir unga konu ofbeldi og hópnauðgun, oft er hún sýnd bundin og mikið um afar gróft orðbragð (verbal abuse). Hún er ekki þátttakandi í því að njóta, hún hefur ekkert að segja um það hvernig kynlífið fer fram, hún er kvalin og það heyrist, hún er notuð sem hlutur, ómerkilegt handargagn. Þetta eru eiginlegar kennslustundir í hópnauðgun.

Ungar konur eru farnar að tala um að ungir menn nálgist þær á skemmtistöðum eins og þeir hafa séð gert í klámyndböndum, og að í kynlífinu hafi þeir tileinkað sér þá hegðun sem þar sést. Nauðganir á skemmtistöðum og útihátíðum þekkjum við frá fréttum hér heima, litið á þær sem hluta af skemmtuninni hjá gerandanum virðist manni, og því miður lítið áhyggjuefni skemmtistaða- og hátíðarhaldara, allavega fáránlega lítið gert til úrbóta.

Ungar konur hafa líka farið að tileinka sér hluti úr kláminu eins og t.d. súludans og eggjandi hreyfingar (hugsanlega til að þóknast karlmönnum ). Þær bjóða sig fram með táknmáli og líkamstjáningu klámsins, en líta e.t.v. á það sem einhvers konar grín, en ættu kannski að kafa aðeins dýpra, t.d. með því að kynna sér fyrirlestra Jean Kilbourne, sem hefur eytt mörgum árum í að fræða og upplýsa um myndmálið í auglýsingum, t.d. myndmál klámsins. Auglýsingar beita myndmáli sem mótar okkur ómeðvitað í daglegu lífi og fær okkur jafnvel til að hegða okkur á ákveðinn hátt eða gera óeðlilegar kröfur til útlits okkar með tilheyrandi lýtaaðgerðum, eins og sjá má dæmi um í fyrirlestraröð Jean Kilbourne sem hún kallar "Killing us softly".

Klámið byggir á stöðluðum líkamshreyfingum og andlitssvipum, það verður allt fljótt auðþekkjanlegt. En þegar það er fléttað inn í daglegt líf með auglýsingum, tónlistarmyndböndum og slíku, fara einhver mörk að riðlast. Það þarf að kenna okkur að lesa í þetta til að skilja hvað er verið að segja við okkur. Og hvað við segjum við aðra ef við tileinkum okkur þetta líkamsmál.

Með því að hlutgera konur, geta þeir karlmenn sem hafa ekki nægilega trú á styrk sínum, ef til vill fundið til meiri máttar, en það er ekki varanleg tilfinning og þarf endurstyrkingu, svo hlutgervingin og niðrandi viðhorfið er endurtekið aftur og aftur, oft í hópi sem samþykkir þetta viðhorf.

Sá sem er háður klámi er líka háður þessari smættun á annarri manneskju og réttlætir hana með því að konur (og börn) vilji þetta jafnvel sjálfar. Konur geta líka verið ómeðvitaðar um eigin sjálfsvirðingu, bæla niður eða upphefja tilfinningar sínar gagnvart því sem þær þó skynja að veitir þeim ekki virðingu, hvorki þeirra sjálfra, karlanna sem kaupa og skoða, eða samfélagsins sem heildar. Ef raunveruleg virðing væri til staðar væri klám og vændi ekki feluleikur og í skúmaskotum, það væru skólar sem kenndu "fagið" foreldrar segðu frá því með stolti að dóttir þeirra, eiginkona eða systir stundaði það o.s.frv.

Klám er valdatæki þess sem finnur til minni máttar, bæði sá sem neytir og veitir, valdatæki til að finna til meiri máttar um stund. Það er því blekking. Blekking að valdið eða virðingin aukist, blekking sem þó sumir hafa valið að trúa á.


Ennþá með rúllur í hárinu...

hugmynd.jpg Þórhildur Laufey Sigurðardóttir skrifar ljómandi góða grein um nýlega auglýsingaherferð Vinnumálastofnunar til að styrkja atvinnumál kvenna. Grunnhugmynd og ástæða auglýsingarinnar er góðra gjalda verð, svo einhver gæti spurt sig, hvers vegna setja út á hana?

Stofnunin er greinilega ánægð með hana þrátt fyrir gagnrýni og segir: "Að okkar mati er staðalmynd kvenna allt önnur en birtist í auglýsingunni og ætti hún því vart að ýta undir hana. Hinsvegar vísar auglýsingin til gamalla gilda sem eitt sinn voru í hávegum höfð, með ákveðinni kímni. Auglýsingin hefur vakið athygli og þá er okkar tilgangi náð, að ná til kvenna með góðar hugmyndir og verkefni.....sjóður þessi hefur verið starfandi síðan 1991 og veitt hundruðum kvenna styrk til að láta drauma sína rætast og vinna að verkefnum sínum. Við munum gera það þangað til að jafnrétti hefur náðst í þeim efnum en rannsóknir sýna að konur hafa ekki sama aðgang að láns- og styrkfé og karlar." 

Svona er þessi eldgamla staðalmynd og auglýsing réttlætt: Hún nær athygli, gagnrýni er líka athygli þó neikvæð sé. Það finnst sumum næg réttlæting. En ekki mér. Auglýsingin er hallærisleg og í engum takti við raunveruleika flestra, ef ekki allra, íslenskra kvenna.  Það að þessi stofnun hafi stutt konur til góðra hluta í gegnum tíðina afsakar ekki að ein ákveðin auglýsingaherferð þeirra geti verið mistök og missi marks. Oftast er best að viðurkenna slík mistök strax frekar en verja þau. Eins og Emmess-ís gerði og afturkallaði fáránlega markaðssetningu á stelpu- og strákaís.

Ég held að margar stofnanir séu ekki nógu krítískar á þær auglýsingastofur sem vinna fyrir þær og þá hugmyndafræði sem þar ríkir. Stofnun sem höndlar með almannafé verður að vera það. Ég hef séð í gegnum tíðina að menn kaupa of auðveldlega hugmyndir auglýsingastofa án þess að greina þær. Munið gott skets úr áramótaskaupinu, en ég minni t.d. líka á gamla bílaauglýsingu þar sem faðir átti að ganga í augun á vinkonum unglingsdóttur sinnar. Kannski er ástæða til að velta fyrir sér vinnustaðnum "auglýsingastofa" - hvaða kúltúr er þar ríkjandi, hvernig eru kynjahlutföll, fer einhver umræða þar fram með kynjagleraugum - og svo framvegis. Jafnvel mætti skoða kennsluna sem grafískir hönnuðir fá í veganesti frá Listaháskóla Íslands - er eitthvað verið að greina skilaboð og andblæ auglýsinga í því námi? Eru kennarar meðvitað (eða ómeðvitað) að beina nemendum á ákveðnar brautir í hugmyndafræði? Og að síðustu: Er allt afsakanlegt í krafti gríns? Jafnvel vont grín?


Hvenær fær RÚV íþróttarás?

lexrpv.jpg Það er alveg merkilegt að enn sé það talið ásættanlegt að RÚV hniki til dagskrá vegna íþrótta, á meðan flestar aðrar sjónvarpsstöðvar hafa komið upp sérstökum íþróttarásum (Stöð 2 með fleiri en eina). Sjálfsagt liggur skýringin í því að ef maður er áskrifandi að "frjálsri" sjónvarpsstöð og hún er endalaust að breyta dagskrá og hnika til vegna íþróttaviðburða þá segir maður einfaldlega upp áskriftinni. Það er því miður ekki hægt með RÚV og þess vegna halda þeir uppteknum hætti og við getum lítið gert nema röfla.. ....   Og af því að við getum engum þrýstingi beitt verðum við áfram kúguð af íþróttaliðinu. Þrátt fyrir þá staðreynd að fleiri njóta menningarviðburða og vilja sjá meira af íslenskri dagskrárgerð en nú er, þá fær þessi "íþróttadagskrá" miklu meiri tíma og fréttapláss en allt annað efni og það þykir í lagi að færa dagskárliði fram og til baka vegna handboltakeppni, fótboltakeppni, golfmóta og bara nefnið það. Ég sæi eitthvað svipað gerast þegar Feneyjatvíæringurinn er opnaður eða Dokumenta eða Frankfurt bókamessan eða Bafta-verðlaunin afhent, svo eitthvað sé nefnt. Nú er RÚV í fyrsta skipti að skila rekstrarafgangi (eftir að nefskatti var komið á) og því ætti að vera lag að breyta þessu ófremdarástandi og koma upp sérstakri íþróttarás........þá mun ég hrópa jafnhátt af gleði og þeir sem núna sitja fyrir framan skjáinn og hrópa af spenningi yfir fótbolta sem ratar í mark (eða er það handbolti:...)

Vond umgengni við landið

Í Fréttablaðinu í dag er sagt frá ferðaþjónustuaðila sem festi breyttan hópferðabíl í Skógaá, sem sagt utanvegaakstur, og komst upp um hann þar sem hann lenti í vandræðum. Efalaust hefur hann iðkað þennan leik lengi. Mér finnst við sem störfum í þessum geira eiga rétt á að vita hver þetta er......ef til vill fleiri sögur til af þessum sama aðila. Kannski sá sami og eldar pylsur og hrísgrjón í heitu hrauni Móða og Magna og skilur matarleifarnar eftir ásamt öðru rusli. Það eru alltof margir að selja þjónustu sína sem hafa ekki leiðsögumannsmenntun og gera hluti sem samræmast á engan hátt góðri umgengni við landið, oft til að ganga í augun á útlendingum......ég persónulega vil vita hverjir það eru og ég myndi líka vilja sjá Félag leiðsögumanna beita sér í slíkum málum. Og auðvitað á Umhverfisstofnun eða löggæsluaðilar að hafa einhver úrræði til sekta þegar svona kemur upp, en önnur mál en utanvegaakstur eru erfiðari að fást við því engar reglugerðir eða lög eru til þar að lútandi (um umgengni við landið). 6a0133ecdf372a970b01348071616c970c-800wi_1130173.jpg

Hvalveiðar Bandaríkjamanna

Oft þegar hvalveiðar ber á góma, og sérstaklega andúð Bandaríkjamanna og baráttu gegn  hvalveiðum Íslendinga, þá er oft nefnt að þeir sjálfir veiði þúsundir hvala á ári hverju. Þetta er þó sjaldnast rökstutt með tölum eða öðrum gögnum, svo sumir telja þetta einfaldlega flökkusögu, enda settu Bandaríkjamenn lög upp úr 1970 sem bönnuðu hvalveiðar jafnt og verslun með hvalkjöt í bandarískri lögsögu.

En þó það sé hæpið að tala um "hvalveiðar " Bandaríkjamanna í þessu tilliti, þá er þetta ekki beinlínis flökkusaga, heldur sprettur hún útfrá aðferðum þeirra við túnfiskveiðar í Kyrrahafi. En lengi vel var túnfiskveiðimönnum heimilt að drepa höfrunga við veiðar sínar og er talið að um 6 milljón dýr hafi verið drepin frá því þessar veiðar hófust í A-Kyrrahafi undan ströndum Bandaríkjanna ca 1950, eða á síðustu 60 árum. Samanborið við 2 milljónir hvala (allar tegundir) sem voru drepnar (af öllum þjóðum) í markaðstengdum (commercial) hvalveiðum á allri 20. öld.

Vandamálið byggist á því að túnfiskar og höfrungar lifa í ákveðnu sambýli. Enginn veit nákvæmlega af hverju þeir fylgjast að, en það er túnfiskurinn sem fylgir höfrungunum en ekki öfugt. Af því að höfrungarnir eru við yfirborð sjávar og blása þar, þá benda þeir oft veiðimönnunum á túnfisktorfurnar neðar í sjónum, og með því að umkringja höfrungana með netum sínum veiða þeir túnfiskinn, en höfrungarnir drepast eða eru drepnir og ekkert er nýtt af þeim. Drápið á höfrungunum var álitinn nauðsynlegur fórnarkostnaður við túnfiskveiðarnar, en í kringum 1970 komu fram sterk mótmæli gegn þessu gengdarlausa drápi og reynt hefur verið síðan að herða reglur og þróa aðrar tegundir af veiðarfærum til þess að sem fæst dýr drepist við veiðarnar. Í dag segja bandarísk yfirvöld að um 1000 dýr deyi árlega við veiðarnar (sem er örugglega vanmetið).

Hér er nýleg frétt úr Huffington post um málið,  en líka hægt að kíkja á heimasíðu hinnar svokölluðu Höfrungastofnunar sér til fróðleiks.

Svo tæknilega stunda Bandaríkjamenn engar hvalveiðar, en höfrungar flækjast fyrir við túnfiskveiðar, og "fórnað" er ríflega þúsund dýrum árlega við þær. Spænskir túnfiskveiðimenn eiga við svipað vandamál að stríða og "fórna" líka nokkrum hvölum árlega við sínar túnfiskveiðar við Gíbraltar, en það eru háhyrningar sem þar falla í valinn, heldur stærri í sniðum en höfrungarnir og mjög útséð og samhæfð hópdýr sem ætla sér hluta af bráðinni sem svo þægilega er búið að smala saman í net veiðimannana.

Svo samanburðurinn snýst um ríflega 1000 höfrunga (USA) og e.t.v. 10 háhyrninga (Spánn) og svo hvalveiðikvóta Íslendinga, sem er ca 200 hrefnur og 150 langreyðar (en aldrei hefur veiðst upp í fullan kvóta). Fyrst þarf auðvitað að gera sér grein fyrir því að svona samanburður réttlætir ekki eitt á móti öðru, maður þarf að taka afstöðu í hverju máli fyrir sig, hvalveiðum Íslendinga, höfrungadrápi Bandaríkjamanna og háhyrningadrápi Spánverja. Í öðru lagi þarf að huga að því, ef maður ætlar í samanburð hvað sem tautar, að þessi dýr eru ansi ólík, bæði stofnstærð hverrar tegundar og hugsanleg útrýmingarhætta, og e.t.v. líka stærð dýranna (ef maður er að hugsa um kjötmagn). Jafnvel fæðuval dýranna dregst inn í þetta.

Hvorki hrefna né höfrungar eru í útrýmingarhættu og stofnar þeirra stórir. Háhyrningar eru heldur ekki taldir í útrýmingarhættu í dag, en frekar er hugað að því að styrkja stofna þeirra en hitt, því þeim hafði fækkað mikið um 1980, svo veiðar eða dráp á þeim er ekki litið jákvæðum augum. Langreyður er ekki lengur talin í útrýmingarhættu, en stofninn er ekki sérlega stór þó.

Hvað varðar stærðir þá eru hrefna og háhyrningar nokkuð áþekk, ca 10 tonn að þyngd og 7-10 m að lengd, langreyðar ca 20m og vega 40-70 tonn og höfrungar 2-4 m og vega milli 200-600 kg. Ein langreyður jafngildir því um 100 höfrungum í vigt. Ein hrefna jafngildir ca 30 höfrungum. Svo ef við hugsum bara um kjöt þá eru Íslendingar að veiða meira magn en Bandaríkjamenn. 

Og hvor er svo góði gæinn???

Ef Íslendingar hættu að veiða langreyðar og héldu sig við t.d. 50 hrefnur á ári, eingöngu fyrir heimamarkað, þá værum við mjög hófsöm í veiðum, á alla mælikvarða. 

En svo eru þau eftir rökin um það hvað stórhvelin éta mikið af loðnu, sandsíli, seiðum og átu og hvort þau taki of mikla fæðu frá öðrum fisktegundum, að maður tali nú ekki um allan þann þorsk sem þessar skepnur éta "frá okkur" að sumra manna mati. Fæðuskortur í hafinu virðist vera vandamál sem vert er að skoða betur, því hann er augsýnilega farinn að hafa áhrif á viðkomu fugla og varp, allavegana síðustu sumur, hvað sem veldur, menn, hvalir, mengun, gróðurhúsaáhrif eða guð veit hvað......



Hvalveiðar Íslendinga

Hrefnustofninn við Ísland er ekki í hættu þó veidd séu úr honum ca 200 dýr á ári, það er á bilinu 0,2-0,5% af stofninum hér við land (40.000-70.000 dýr) og er langt undir sjálfbærnismörkum. (þetta er ekki sami stofn og Japanir veiða úr, stofnanir eru nokkrir í höfum heims og halda sig á afmörkuðum slóðum). Langreyðarstofninn hér við land er minni (16.000-20.000 dýr) og nemur veiðikvótinn ca 1% af stofninum, sem er líka undir mörkum vegna sjálfbærni. Það mætti samt að ósekju hætta að veiða úr honum að mínu mati, en á móti kemur að hver og ein langreyður gefur svo miklu meira af sér af kjöti vegna stærðarmunar, og það finnst hvalveiðimönnum trúlega betra, fá margfalt meira kjöt fyrir sömu fyrirhöfn.

Hvalkjötsneysla er partur af menningu Íslendinga, allt frá fyrstu tíð. Þó ekki gætu menn veitt stórhveli á smákænum, þá veiddu menn minni dýr eins og hnísur og höfrunga, og svo átu menn rekinn hval eins og allir vita. Sérstakar lagasetningar eru um hvalreka í gegnum aldirnar, allt frá Grágás, og ekki ótítt að illdeilur risu vegna hvalreka og eignarréttar á honum, enda um mikinn matarforða og annað verðmæti að ræða, bein og olíu. Kjötið mátti hengja út og þurrka líkt og harðfisk (það gera frændur okkar Færeyingar enn) eða setja í súr eins og allt hitt kjötmetið. Hrefnuveiðar hefjast hér við land upp úr 1900, en hrefnan telst ekki beint stórhveli þó ekki sé hún smá, 7-10 metrar og ca 10 tonn að þyngd að meðaltali.

Veiði stórhvela við Ísland hefst með því að Baskar taka að sækja hingað á 16. öld. Þeir höfðu stundað hvalveiðar frá fornu fari, en hvölunum var farið að fækka í Baskaflóa og þeir eltu dýrin sífellt lengra norður í höf. Síðar komu hingað til hvalveiða bæði Hollendingar, Danir, Englendingar, Rússar og Norðmenn, og urðu Norðmenn á endanum stórtækastir. Lifur og spik dýranna var það sem sóst var eftir, enda dýrmætast á þeim tíma sem ljósmeti, en olían var líka notuð í sápugerð og smjörlíkisgerð. Beinin þóttu líka verðmæt og voru notuð í ýmislegt. Kjötið af þeim fjölda dýra sem veidd voru hér í lok 19. aldar var lítið sem ekkert nýtt. Norðmenn settu hér upp veiðistöðvar og lifrarbræðslur, og buðu oft fátækum Íslendingum að nýta sér kjötið, en mest rotnaði það í fjörunum undan hvalstöðvunum með tilheyrandi óþef. Gengu þessar veiðar og óþrifin sem þeim fylgdu svo fram af Íslendingum að þeir bönnuðu veiðar á stóru skíðishvölunum 1886 og svo á öllum stórhvelum árin 1916-1928, m.a. vegna augljósrar ofveiði. Hrefnan var aldrei talin til stórhvela og hún því veidd áfram. Um svipað leyti voru margar fuglategundir líka alfriðaðar, haförninn 1914, fálki 1940, en æðarfuglinn hafði verið friðaður löngu fyrr (1847). Geirfuglinn hafði e.t.v. verið víti til varnaðar.

Fylgdu Íslendingar öðrum Evrópuþjóðum í friðunarhugmyndum, en á þessum tíma voru þjóðir að vakna til vitundar um varðveislu náttúrunnar og fyrstu þjóðgarðarnir voru stofnaðir í Bandaríkjunum og nokkru síðar í Evrópu - við stofnuðum okkar fyrsta þjóðgarð á Þingvöllum 1930. Á sama tíma var mikið rætt um að friða stórhvelin, því það fór ekkert framhjá mönnum að færri og færri dýr veiddust. Rétt fyrir seinna stríð var svo reynt að komast að alþjóðasamkomulagi um takmörkun veiðanna, en Japanir og Rússar skoruðust undan. Íslendingar tóku heils hugar undir þessi friðunarsjónarmið, en eftir seinni heimsstyrjöldina er komið annað hljóð í strokkinn, þá var hér kominn floti sem gat staðið í stórhvalaveiðum og hafist var handa 1948, veiðar hafnar og byggð hvalveiðistöð þar sem áður hafði verið herstöð í Hvalfirðinum. Urðu Íslendingar sæmilega atkvæðamikli þjóð í hvalveiðum, en á móti kom að flest var nýtt af hvalnum, kjöt og spik. Hvalirnir höfðu fengið óbeina friðun meðan á stríðinu stóð og fjölgað eitthvað, en Alþjóðahvalveiðiráðið var stofnað 1946 og var reynt að meta ástand stofna og setja skorður við veiðum, sérstaklega eftir mikið ofveiðitímabil á árunum 1960-1980 (meðalveiði á t.d. búrhval þessi ár fór sjaldan niður fyrir 20 þúsund dýr á ári, en hann var ekki friðaður að fullu fyrr en 1982). Algert hvalveiðibann var svo sett á 1986 eins og við vitum, fyrir utan takmarkaðar frumbyggjaveiðar og rannsóknarveiðimennsku Íslendinga og Japana.

Íslendingar þurfa ekkert að skammast sín fyrir sína hvalveiðisögu, hún er engin hryllingssaga, en þessi síðustu ár rétt fyrir hvalveiðbannið (síðara) gengu e.t.v. lengst og er enginn sérstakur sómi að, enda tengt græðgishugsun og rányrkjuhugmyndum en ekki sjálfbærni og sátt við náttúruna.

Á meðan hvalveiðibannið ríkti (með rannsóknarveiðum) hófust hér á landi hvalaskoðunarferðir og í dag fara hátt í 200.000 ferðamenn í hvalaskoðun á ári. Margir telja þann bransa skila meiri gjaldeyri í þjóðarbúið en útflutningur á hvalkjöti. Sumir efast um að hvalveiðar og hvalaskoðun geti farið saman. Ég held þó að hófleg veiði og hvalaskoðun geti vel átt samleið. Ég fer í hvalaskoðun á hverju ári, með útlendinga líka, og það er ótrúleg upplifun í hvert sinn. Sérstaklega ef maður er svo heppinn að sjá steypireyði (alfriðuð 1966 ásamt hnúfubaki), stærstu skepnu sem nokkru sinni hefur lifað á jörðinni, risaeðlur meðtaldar. Ég hef farið í margar hvalasiglingar en aðeins einu sinni séð þessa ótrúlega stóru skepnu, bara hjartað vegur um 1000 kg=tonn.

En hvað með neyslu Íslendinga á hvalkjöti í dag? Ég er sjálf alin upp við að borða hvalkjöt og finnst það gott, þetta var ódýrasti maturinn sem hægt var að fá í henni Reykjavík þegar ég var að alast upp, kostaði nokkrar krónur, fátækramatur, kjötið var lagt í mjólk og svo soðið eða steikt á pönnu. Í dag er hvalkjötið girnilega matreitt sem sushi og einnig fæst það ferskt eða marinerað á grillið. Frábær matur. Örfá dýr á ári myndu duga til að þjóna heimamarkaði, svo ef við höldum okkur við það þá er þetta allt í sóma held ég.....og við værum þá í sama flokki og frumbyggjar í Grænlandi og Alaska, að ótöldum Færeyingum, sem mér finnst að eigi að fá að halda í sínar hefðir.

Þannig að mín skoðun er sú að við Íslendingar ættum að fá að veiða hrefnur fyrir heimamarkað en láta af veiðum til útflutnings og sölu á Japansmarkaði. Fáum frekar fólk frá Japan í hvalaskoðun hingað. ....

Annað, sem við höfum ekki athugað að neinu ráði held ég, er þungmálmamengun í hvalkjötinu. Dýrin verða gömul og þau safna í sig leifum þungmálma í sjónum sem sest fyrir í vöðvunum. Í Færeyjum borða ófrískar konur ekki hvalkjöt lengur af ótta við slíkt. Mér vitanlega fara engar mælingar fram á þessu hér á landi.


hreint vatn er fágætt dýrmæti

Við sitjum á miklum auðæfum sem er hreint vatn, nú þegar orðið fágæti í heiminum. Ásælni Ísraelsmanna í land Palestínumanna á sér líka skýringar í grunnvatnsbirgðum undir Vesturbakkanum - stríðið í Líbýu var til og með líka háð vegna mikilla grunnvatnsbirgða sem þar eru (nágrannarnir í Saudi-Arabíu búnir að þurrausa sitt) - norðurhéruð Kína eru orðin mjög vatnslítil og mikil vandmál þar framundan. "Water is the oil of the future" var aðalfyrirsögn utan á frægu útlendu blaði fyrir nokkrum árum.....það er aldrei sannar en einmitt núna.....kannski munum við Íslendingar sigla með stór vatnstankaskip norður um Rússland til Kína innan skamms....líkt og olíutankaskipin sigla um öll heimsins höf í dag......hefur einhver pælt í því að Norðausturland liggur beinast við þeirri siglingaleið.....Langanesið, Tjörnesið, ....kannski Húsvíkingar ættu að söðla um og fara að hugsa um vatnsver frekar en álver........ vatn er aðalfjárfestingarkostur framtíðarinnar eins og t.d. lesa má um hér í grein frá 2006     og hér:      og hér:      hér:    og hér segir frá því að vatnsmarkaðurinn verði brátt stærri en olíumarkaðurinn: 

Melkorka Ólafsdóttir flautuleikari sem starfar í Japan segir frá því á Facebókinni að japanskur kennari hennar hafi hrósað Íslendingum fyrir að selja ekki Kínverjum land. Skýringin sem hann gefur er að öll slík viðskipti séu í raun við kínversk stjórnvöld og að það sem þeir sækist hvað mest eftir í dag sé vatn.....hugsa til framtíðar - ólíkt okkur Íslendingum sem erum flinkust í að bregðast við óvæntum aðstæðum, en horfum lítið fram á við eða gerum langtímaáætlanir  - og erum nú þegar búin að leigja vatnsréttindi til 40 ára (Ölfus) og 80 ára (Snæfellsnes) - alltaf verið soldið léleg í bisness.


Kommagrýlukallinn hann HHG

Mér var kennt í æsku að besta svarið við dylgjum og slúðri væri þögnin, þá talaði bara ómerkingurinn út í bláinn og fengi engin viðbrögð........ þetta er víst kallað þöggun í dag og þykir slæmt .... sérstaklega ef fólki finnst það sem talað er um vera satt og rétt og góðra gjalda vert.......en hvað ef það er bara slúður og dylgjur?? Má þá ekki bara þegja það af sér? Þessi bók HHG fær allt of mikla athygli miðað við innihald og áreiðanleik, bæði í Kastljósi og Kilju......hún er hennar ekki verð. Má ég frekar biðja um frjóar umræður um bókina Jó-jó eftir Steinunni Sigurðar. Eða Valeyri eftir Guðmund Andra. Eða Trúir þú á töfra eftir Vigdísi Gríms. Eða Hjarta mannsins eftir Jón Kalman.....það hlýtur margt töfrandi að leynast í hjarta mannsins sem slær lífsvalsinn taktfast eins og jó-jó.......

Kannski maður eigi bara að hætta að líta á bók HHG sem heimildaskrif og lesa hana sem skáldsögu, þá batnar hún nefnilega mjög mikið.......hann er með svo ógnmikið ímyndunarafl.......eins og þegar maður sá draug í hverju skúmaskoti þegar maður var barn.

Menn bera saman ferðalög til austurs og vesturs.... fyrr og nú..... Ég fór til Bandaríkja N-Ameríku nýlega, við komuna þurfti ég að gefa fingraförin mín, augu mín voru skönnuð, fyrir nú utan líkamsleitina frægu.....mér leið eins og glæpamanni, enda hafði ég aldrei séð aðrar eins aðfarir nema í framkomu við slíka menn í bíómyndum. .... mér varð því á orði við einn landamæravörðinn sem gekk sérstaklega hart fram við ellilífeyrisþegann móður mína, hún var 82 ára gömul og leit algerlega út eins og terroristi...... "So this is the free America?"....sagði ég brosandi, fannst ég bara soldið fyndin....... og hann ætlaði að hjóla í mig.........

Þó einhverjir gætu talið litla ástæðu til að bera saman austur og vesturveldin, og ferðalög þangað, þá er það nú staðreynd að þeir sem höfðu svo mikið sem gengið framhjá 1. maí göngu á Íslandi eða látið í ljós einhverja þá skoðun sem var bandarískum yfirvöldum ekki þóknanleg, var neitað um að ferðast til BNA um langt tímabil... er þetta ekki ákveðið form skoðanakúgunar og þöggunar, og það í öðru landi en sínu eigin? Skýringin sem gefin var fyrir heftingu ferðafrelsis (og málfrelsis) var:: þeir sem var hafnað voru kommúnistar.

Sönnunargagnið var oft léttvægt. Fólk sem hafði ekki gert neitt af sér annað en fylgjast með mótmælum á Austurvelli var neitað um ferðafrelsi, jafnvel líka um vinnu á Keflavíkurflugvelli, á þeim forsendum að það væri kommúnistar.....hér var fylgst vel með og það voru teknar myndir af öllum sem létu sjá sig á vafasömum stöðum og fundum og þessi gögn afhent bandarískum aðilum hér á landi....... þetta voru í raun persónunjósnir af grófustu sort, en allt í lagi af því að það voru ameríkanar sem framkvæmdu þær, ekki Rússar.......njósnir Rússa fengu allt aðra og verri umfjöllun.......þótt við, þessi eilíflega krítísku, sæjum ekki muninn.

Reyndar voru það ekki bara ameríkanar sem njósnuðu um Íslendinga, það voru ákveðnir íslenskir menn sem tóku það að sér fyrir þá, sumir innmúraðir og innvígðir Sjálfstæðismenn sem ég hirði ekki um að nafngreina hér, en flestir af eldri kynslóð þekkja nöfnin og vita hverjir stóðu með myndavélar í gluggum húsa við Austurvöll. Fólk sem mótmælti fékk að finna fyrir því við atvinnuleit.....sumir útilokaðir allt sitt líf. Á Íslandi er það reyndar almenna reglan að ekki er spurt um hæfileika og verðleika heldur flokksskírteini....... Og bara svo það gleymist ekki: Þátttakendur í búsáhaldabyltingunni voru myndaðir í bak og fyrir af íslenskri lögreglu. Maður veltir því stundum fyrir sér hvað verður um þessi gögn, núna þegar herinn er farinn og búsáhöldin kyrrlát heima í eldhúsi.....

Og hvað er gert við okkur sem viljum ekki vera fylgispök flokkum heldur málefnum? Er búið að setja okkur í eitthvert það hólf sem við höfum hingað til viljað forðast með því að standa utan allra flokkadrátta? Mun þessi pistill minn setja mig í hólf? Fæ ég t.d. kommastimpil af því að ég er ekki hrifin af bók HHG og aðferðinni sem beitt er: eða: Let them deny it??

En eiginlega er þessi hægri /vinstri umræða fáránlega þreytandi...hægri og vinstri útvötnuð hugtök.. og sama má segja um kommagrýluna, þann ljóta uppvakning HHG ........ kommúnistar með horn og hala eiga bara heima í þjóðsögunum...... og eru bara soldið fyndin fyrirbæri, eða eigum við að segja skáldskapur og hugarburður, eða kannski bara kerlingarbækur, eins og Jón Árnason þjóðsagnasafnari kallaði ýmis fyrirbæri og sagnir sem hann þó samviskusamlega skráði?

Hefur einhver hugmynd um hvernig það sýnir sig að manneskja er kommúnisti? Eða sósíalisti? Eru þetta ekki bara stimplar sem fólk notar eins og nasistar gulu gyðingastjörnuna forðum? Þá var það blóðið og uppruninn sem réði greiningunni, kommastimpillin er miklu huglægari og órökréttari......og þar af leiðandi skeikulli.

Hófstilltir jafnaðarmenn og menn sem vildu bæta kjör verkafólks og hinna verst settu eru með  nýuppvakinni kommagrýlu málaðir upp sem hálfgerðir djöflar....  á sama tíma og raunverulega öll stjórnmálaöfl á vesturlöndum hafa tekið upp allflest grundvallarsjónarmið sósíalískra hugsjóna, eins og t.d. jafnan rétt til menntunar, jafnan rétt til starfa, mannsæmandi laun fyrir vinnu sína, jafnari dreifingu auðs í samfélaginu, jafnrétti kynjanna, aðstoð við þá sem minna mega sín = eða samantekið, hið margrómaða velferðarsamfélag,.. sem er í raun sniðið eftir sósíalískum hugmyndum......hið kapitalíska og ómannúðlega iðnbyltingarsamfélag sem sósíalisminn spratt upp úr, hefði ekki án baráttu afhent verkafólki á sínum tíma þau réttindi sem við teljum sjálfsögð í dag, til þess þurfti nýja hugmyndafræði. 

En kannski vill Hannes Hólmsteinn og kommagrýlukallar aðrir aftur á fyrstu áratugi Iðnbyltingarinnar með þá miklu misskiptingu auðs og aðstöðumun sem þá þekktist, vinnuþrælkun, barnavinnu, poor-houses, skuldafangelsi og ömurleg kjör fyrir verkafólkið - en hallir, kavíar, silki og pluss fyrir auðfólkið......... ef þetta er sú veraldarsýn sem Hannesi hugnast (ef marka má orð hans um að græða á daginn og grilla á kvöldin, sama hvernig gróðinn er fenginn) þá má hann framkvæma sína hugsýn í samfélagi skoðanabræðra sinna og keppast þar við þá um toppsætin við að arðræna hvor annan. Við sáum dæmin í Kastljósi gærkvöldins..........


Næsta síða »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikið á Javascript til að hefja innskráningu.

Hafðu samband